ZDROWIE – DIETA I RACJONALNE ŻYWIENIE

Inny sposób leczenia stosowany u osób z większą nadwagą oraz otyłością to branie leków, które hamują łaknienie, zmniejszają wchłanianie w jelitach, działają termogenicznie. Ostatecznym rozwiązaniem jest leczenie operacyjne. Najczęściej polega ono na ograniczeniu pojemności żołądka pacjenta z otyłością. Najmodniejsze diety dla osób, które jedynie pragną zrzucić kilka kilogramów to dieta niskowęglowodanowa i wysokotłuszczowa o bardzo małej zawartości białka, dieta South- Beach, której podstawowym założeniem jest wyeliminowanie wysoko przetworzonych węglowodanów jak makarony, białe pieczywo, cukier oraz tłuszcze nasycone czy dieta śródziemnomorska. Istnieje bardzo wiele diet. Nie wszystkie z nich są bezpieczne, dlatego przed rozpoczęciem powinniśmy skonsultować się z lekarzem. W celu lepszych wyników dieta musi być połączona z ćwiczeniami.

W odżywianiu bardzo liczy się dostarczanie odpowiednich substancji i pierwiastków, które pomagają w prawidłowym funkcjonowaniu organizmu oraz zapobiegają chorobom. W czasie odchudzania można popełnić wiele błędów żywieniowych, co może prowadzić do poważnych schorzeń i zaburzeń. Dlatego też najlepiej skonsultować się z dietetykiem, który pomoże wybrać odpowiednią dietę. Należy pamiętać, że zbyt duża otyłość prowadzi do chorób takich jak cukrzyca, hiperlipidemia, nowotwory, choroba wieńcowa, zaburzenia oddychania, zaburzenia w układzie kotno-szkieletowym czy udar mózgu, więc odchudzanie to nie tylko próba poprawienia swojej figury. Istnieje kilka sposobów na walkę z nadwagą. Pierwszy to leczenie niefarmakologiczne, czyli leczenie dietetyczne, dzięki zwiększonemu wysiłkowi fizycznemu oraz za pomocą psychoterapii, czyli modyfikacji zachowań żywieniowych.

Witaminy rozpuszczające się w tłuszczach są magazynowane w ustroju, dlatego ich nadmiar nie może być łatwo usunięty z organizmu. Są to witamina A, D, E i K. Witamina A jest niezbędna do prawidłowego funkcjonowania narządu wzroku, stymuluje wzrost, poprawia wygląd skóry, wspomaga produkcję hormonów, chroni przed nowotworami i chorobami serca a także zwiększa odporność na zakażenia. Jej naturalnym źródłem jest mleko, margaryna, żółte owoce oraz warzywa. Witamina D pomaga przyswajać wapń. Jest niezbędna do budowy mocnych kości i zębów. Nazywa się ją witaminą słońca, ponieważ jest wytwarzana w skórze pod wpływem promieni słonecznych. Witamina E przeciwdziała procesom starzenia, wygładza skórę i ułatwia gojenie ran. Bierze udział w dostarczaniu składników odżywczych do komórek. Witamina K jest potrzebna do utrzymania prawidłowego krzepnięcia krwi. Znajduje się w zielonych liściastych warzywach, mięsie i w nabiale.

Niacyna jest niezbędna dla wielu funkcji organizmu w tym dla prawidłowego metabolizmu tkankowego. Witamina ta znajduje się w mięsie, jajach, mleku i produktach nabiałowych. Kwas pantotenowy jest konieczny przy metabolizmie węglowodanów, białek i tłuszczów. Witamina B6 uczestniczy w przemianie aminokwasów, syntezie białek oraz metabolizmie kwasów tłuszczowych. Ponadto podnosi odporność immunologiczną organizmu. Witamina B12 jest niezbędna do prawidłowej syntezy czerwonych krwinek w szpiku. Znajduje się przede wszystkim w rybach, żółtkach jaj oraz mleku. Biotyna potrzebna jest w ustrojowych procesach tworzenia kwasów tłuszczowych i cukru, stanowiąc w ten sposób źródło energii. Odgrywa też ważną rolę w metabolizmie aminokwasów i węglowodanów. Kwas foliowy jest konieczny do prawidłowego funkcjonowania układu krwiotwórczego. Jego niedobór i brak może prowadzić do wystąpienia niedokrwistości.

Do zespołu witamin B, które rozpuszczają się w wodzie należy witamina B1 (tiamina), witamina B2 ( ryboflawina), B3 (niacyna), B5 (kwas pantotenowy), B6 (pirydoksyna), B12 (kobalamina) a także biotyna (witamina H) oraz kwas foliowy. Tiamina niezbędna jest w procesach metabolizmu węglowodanów. Poza tym pełni ważną rolę w czynnościach i regeneracji systemu nerwowego a także wspomaga proces wzrostu. Niedobór tej witaminy może powodować chorobę zwaną beri- beri. Duży deficyt prowadzi do występowania stanów depresyjnych, zaburzeń pamięci, osłabienia, przyspieszenia akcji serca. Ryboflawina ma wpływa na funkcjonowanie skóry, błon śluzowych, paznokci i włosów. Dodatkowo współdziała w prawidłowym działaniu układu nerwowego i funkcjonowaniu narządu wzroku. Witamina B2 znajduje się w wielu potrawach: w mleku i produktach mlecznych, mięsie, liściastych zielonych warzywach czy maśle.

Witaminy, które rozpuszczają się w wodzie to witamina C i zespół witamin B. Są one magazynowane w organizmie w niewielkich ilościach, więc raczej niemożliwym jest ich przedawkowanie. Witaminy nie są źródłem energii ani strukturalnymi składnikami tkanek.
Zawierają je takie produkty spożywcze jak owoce, warzywa, mięso i ryby. W postaci naturalnej są lepiej przyswajane przez organizm. Niedobór witamin może wywołać chorobę zwaną awitaminozą. Wtedy konieczne jest ich uzupełnienie najczęściej w postaci tabletek witaminowych. Witamina C to inaczej kwas askorbinowy. Wspomaga gojenie się ran, uczestniczy w produkcji kolagenu i podstawowych białek a także wzmacnia odporność organizmu, zapobiega infekcją, obniża poziom cholesterolu, działa przeciwnowotworowo i antyalergicznie. Najbogatszym źródłem tego kwasu są owoce cytrusowe, zielone warzywa, pomidory i ziemniaki.

Żelazo to pierwiastek niezbędny dla organizmu, składnik hemoglobiny zużywany w ustroju do tworzenia krwinek czerwonych. Główną funkcją jest transport tlenu. Żelazo jest również składnikiem wielu enzymów i białek biorących udział w metabolizmie organizmu. Niedobór tego pierwiastka powoduje zaburzenia w postaci niedokrwienia. Inny mikropierwiastek cynk znajduje się w większych ilościach w takich produktach jak czerwone mięso, ryby, owoce morza, groch czy fasola. Jest on niezbędny m.in. do syntezy DNA i RNA, białek, insuliny. Natomiast miedź jest konieczna do prawidłowego rozwoju i utrzymaniu ogólnego zdrowia, do prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego, wzrostu kości i kolagenu czy gojeniu raz. Pierwiastek ten umożliwia prawidłowe wykorzystanie żelaza. Miedź występuje m.in. w cielęcinie, orzechach, owocach morza, roślinach strączkowych oraz żółtkach jaj.

Mikroelementy są nieorganicznymi składnikami pokarmu, niezbędnymi do prawidłowego przebiegu procesów życiowych. Występują one w śladowych ilościach. Dzienne zapotrzebowanie na mikroelementy nie wynosi więcej niż 100 [mg]. Zarówno ich niedobór jak i ich nadmiar ma niekorzystny wpływ na ludzki organizm. Do najważniejszych funkcji mikroelementów należy krzepnięcie krwi, skurcze mięśni oraz utrzymanie w równowadze gospodarki wodnej. Do mikroelementów należą takie pierwiastki jak żelazo, cynk, miedź, mangan, molibden, jod, fluor, chrom, selen, kobalt, bor. Wiele osób przyjmuje preparaty zawierające mikroelementy i witaminy, aby uchronić się przed ich niedoborem. Należy pamiętać, że ich nadmiar w organizmie może doprowadzić do przesycenia. Działaniami niepożądanymi wynikającymi z przedawkowania może być zatrucie.

Bardzo ważne jest, aby dostarczyć naszemu organizmowi witamin i mikroelementów. Witaminy to związki organiczne niezbędne dla prawidłowego przebiegu szeregu procesów metabolicznych, które człowiek potrzebuje w małych ilościach. To od nich zależą najistotniejsze funkcje życiowe począwszy od przemiany tłuszczów i węglowodanów w energię, produkcji krwinek czerwonych w szpiku, prawidłowe działanie enzymów aż do skutecznej walki z atakującymi organizm infekcjami. Witaminy można podzielić na te, które rozpuszczają się w wodzie oraz na takie rozpuszczające się w tłuszczach. Obecnie naukowcy zidentyfikowali 13 głównych witamin. Do pierwszej grupy zalicza się m.in. witaminy B i C. Ich nadmiar jest wydalany razem z moczem, więc muszą być one na bieżąco uzupełniane. W tłuszczach rozpuszcza się witamina A, D, E i K, których najważniejszą funkcją jest regeneracja błony komórkowej.

Opracowana przez Department of Health and Human Services oraz przez U.S. Department of Agriculture tzw. Piramida zdrowia przedstawia optymalny model żywienia. I tak na samym szczycie znajdują się tłuszcze, oliwa oraz słodycze, które należy spożywać w małych ilościach. Dalej usytuowano mleko, jogurty oraz sery a także mięso, drób, ryby, rośliny strączkowe, jaja, orzechy. Na trzecim poziomie widnieją warzywa i owoce. Na samym dole piramidy znajdują się chleb, produkty zbożowe, makaron i ryż. Według badań osoby, które w swojej diecie posiadają głownie owoce, warzywa i zboża i, które ograniczyły do minimum spożywanie produktów z dużą zawartością tłuszczów, cholesterolu i soli kuchennej chorują rzadziej. Niektórzy uważają, że taka dieta zmniejsza ryzyko zachorowania na raka i choroby układu krążenia